गुरु केदार बराल
२८ जेठ २०८३, बिहिबार
जीवन एउटा गहिरो रहस्यले भरिएको यात्रा हो। यहाँ प्रत्येक व्यक्तिको प्रारम्भ, परिस्थिति र गन्तव्य फरक–फरक हुन्छ। कोही जन्मदेखि नै अनुकूल वातावरण, अवसर र सुविधासहित जीवन यात्रा सुरु गर्छन् भने कोही संघर्षका काँडाहरू पार गर्दै आफ्नो बाटो आफैं निर्माण गर्छन्। त्यसैले जीवनलाई केवल भाग्य वा केवल कर्मको आधारमा बुझ्न खोज्नु अधुरो दृष्टिकोण हो।
भाग्यले मानिसलाई अवसर दिन सक्छ, तर अवसरलाई उपलब्धिमा रूपान्तरण गर्ने शक्ति कर्ममै हुन्छ। आकाशबाट वर्षा भए पनि किसानले खेत नजोतेसम्म अन्न फल्दैन। त्यसरी नै भाग्यले साथ दिए पनि कर्म बिना सफलता अधुरै रहन्छ। अर्कोतर्फ, प्रारम्भमा भाग्यले साथ नदिए पनि अथक मेहनत, धैर्य र आत्मविश्वासले मानिसलाई असम्भव जस्तो लाग्ने उचाइसम्म पुर्याउन सक्छ।
समय संसारको सबैभन्दा निष्पक्ष न्यायाधीश हो। आज धनी भएको व्यक्ति भोलि अभावमा पर्न सक्छ, र आज संघर्ष गरिरहेको व्यक्ति भोलि सफलताको शिखरमा पुग्न सक्छ। त्यसैले प्राप्तिमा अहंकार र अभावमा निराशा दुवै अनुचित हुन्। परिवर्तन नै जीवनको शाश्वत नियम हो।
मानिसको वास्तविक मूल्य उसको धन, पद वा प्रतिष्ठाले होइन, उसको विचार, चरित्र, व्यवहार र कर्मले निर्धारण गर्छ। भाग्यले दिएको सम्पत्ति हराउन सक्छ, तर असल कर्मले कमाएको सम्मान र विश्वास कहिल्यै नष्ट हुँदैन। यही कारणले इतिहासले भाग्यमानीहरूभन्दा बढी कर्मयोगीहरूलाई सम्मानपूर्वक सम्झिरहेको हुन्छ।
अन्ततः जीवनको सार यही हो—भाग्यले सम्भावनाको ढोका खोल्न सक्छ, तर त्यस ढोकाबाट सफलताको यात्रामा अघि बढाउने शक्ति कर्मले मात्र दिन्छ। त्यसैले भाग्यलाई स्वीकार गरौँ, तर भरोसा आफ्नै कर्म, इमानदारी र सत्कर्ममाथि गरौँ। किनकि अन्तिम विजय त्यही व्यक्तिको हुन्छ, जसले परिस्थितिलाई दोष दिनुभन्दा आफ्नो कर्मलाई बलियो बनाउँछ।
