आज समाजमा एउटा भ्रम धेरै फैलाइएको छ–फलानो रत्न लगायो भने धन आउँछ, अमुक ढुंगा लगायो भने व्यापार चम्किन्छ, अर्को रत्नले राजयोग खुल्छ, अर्कोले करोडपति बनाउँछ। यस्ता दाबी सुन्दा एउटा सामान्य मानिसको मनमा आशा पलाउनु स्वाभाविक हो। तर प्रश्न उठ्छ–के वास्तवमै सफलता ढुंगाले दिन्छ, कि मानिसको कर्म, ज्ञान र निर्णयले?

विश्वका विकसित राष्ट्रहरू–अमेरिका, जापान, जर्मनी, दक्षिण कोरिया, चीन, सिङ्गापुर, इजरायल लगायतका देशहरू–आज विज्ञान, अनुसन्धान, शिक्षा, अनुशासन, मेहनत र नवप्रवर्तनका कारण संसारको नेतृत्व गरिरहेका छन्। उनीहरूले आफ्नो भविष्य रत्नमा होइन, प्रयोगशालामा खोजे; भाग्यमा होइन, अनुसन्धानमा विश्वास गरे; चमत्कारमा होइन, परिश्रममा भरोसा गरे। त्यसैले उनीहरू प्रविधि, चिकित्सा, अन्तरिक्ष, कृत्रिम बुद्धिमत्ता र उद्योगमा संसारभन्दा अगाडि पुगे।धर्मलाई दोष दिन मिल्दैन, किनकि कुनै पनि धर्मले आलस्य, ठगी वा अन्धविश्वास सिकाउँदैन।

हिन्दू धर्मले पनि “कर्मण्येवाधिकारस्ते” भन्दै कर्मलाई प्राथमिकता दिएको छ। बुद्धले सम्यक् कर्म सिकाए। इस्लामले इमानदारी र हलाल कमाइको महत्व बताउँछ। ईसाई धर्मले पनि परिश्रम र सत्यनिष्ठालाई सम्मान गर्छ। संसारका महान् धर्महरूको मूल शिक्षा एउटै छ–सत्य, नैतिकता, सेवा र कर्म।रत्न वा ढुंगा कसैले आफ्नो आस्था, परम्परा वा सांस्कृतिक विश्वासका कारण लगाउँछ भने त्यो उसको व्यक्तिगत अधिकार हो। तर “यो लगाएपछि निश्चित रूपमा करोडपति हुन्छौ”, “यो नलगाए जीवन बर्बाद हुन्छ” जस्ता डर र लोभ बेच्ने प्रचारलाई विवेकले हेर्नुपर्छ। अहिलेसम्म यस्ता दाबीलाई सबै अवस्थामा प्रमाणित गर्ने विश्वसनीय वैज्ञानिक प्रमाण उपलब्ध छैन।

एउटा सरल प्रश्न सबैले आफैँलाई सोधौँ–यदि एउटा ढुंगाले निश्चित रूपमा करोडौं कमाइदिन्छ भने, त्यो बेच्ने मानिस आफैँ किन संसारकै धनी बनेन? किन उसले दिनभरि ढुंगा बेचिरहनुपर्छ? यो प्रश्नको उत्तर खोज्ने हो भने धेरै भ्रम आफैँ हट्छन्।इतिहास हेर्दा संसार बदल्ने व्यक्तिहरू–आइज्याक न्यूटन, अल्बर्ट आइन्स्टाइन, निकोला टेस्ला, मेरी क्युरी, ए.पी.जे. अब्दुल कलाम, स्टिभ जब्स, बिल गेट्स, एलन मस्क वा अन्य धेरै व्यक्तिहरू–आफ्नो सफलता ज्ञान, निरन्तर अभ्यास, अनुसन्धान र साहसी निर्णयका कारण प्राप्त गरेका हुन्।

उनीहरूको सफलताको आधार कुनै चमत्कारी ढुंगा थिएन। हामीले आफ्ना सन्तानलाई पनि यही सिकाउनुपर्छ–भाग्य बदल्नेभन्दा सीप सिक, ढुंगा किन्नेभन्दा किताब किन, भ्रममा पैसा खर्च गर्नेभन्दा आफ्नो ज्ञान, स्वास्थ्य र व्यवसायमा लगानी गर। यही लगानीले भविष्य बदल्छ। धर्म आफ्नो ठाउँमा छ। आस्था आफ्नो ठाउँमा छ। पूजा–पाठ आफ्नो ठाउँमा छ। तर मानवता सबैभन्दा ठूलो धर्म हो, ज्ञान सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति हो, र कर्म सबैभन्दा ठूलो पूजा हो।

भगवान्ले पनि कर्म गर्ने मानिसलाई नै साथ दिनुहुन्छ भन्ने विश्वास हाम्रो शास्त्रहरूले बारम्बार दिएका छन्।समाजलाई भ्रम होइन, विवेक चाहिएको छ। डर होइन, आत्मविश्वास चाहिएको छ। चमत्कारको प्रतीक्षा होइन, कर्मको संस्कार चाहिएको छ। जब हामीले सोच बदल्छौं, तब मात्रै व्यक्ति बदलिन्छ; व्यक्ति बदलिँदा समाज बदलिन्छ; समाज बदलिँदा राष्ट्र समृद्ध बन्छ।